Facebook: in drie maanden tijd in waarde gehalveerd. Hoe kan dat?

Hoe kan het in drie maanden tijd zó bergafwaarts lopen met de grootste sociale netwerk dat 100 miljard waard was?

Het is vrijdagochtend 17 augustus 2012. Internetondernemer Mark Zuckerberg staat er een beetje onbeholpen bij op de personeelsbijeenkomst in Sillicon Valley. Hij is net klaar met zijn smeekbede tegen zijn Facebook-personeel. Of ze alsjeblieft niet massaal hun aandelen willen verzilveren op het moment dat het wordt vrijgegeven. Dat zou namelijk weleens de doodsteek voor Facebook kunnen betekenen.

De vooruitzichten zagen er goed uit. Een bereik van ruim 900 miljoen leden wereldwijd, met een dagelijkse aanwas van 60.000 nieuwe gebruikers. In Amerika alleen al besteden gebruikers gemiddeld 30 procent van hun tijd op internet bij Facebook. Een walhalla voor adverteerders dus.

De verwachtingen waren dan ook torenhoog. De beursgang van Facebook werd begeleid door 33 banken (onder andere Morgan Stanley, JP Morgan Chase en Goldman Sachs) en bracht ruim zestien miljard op, waarvan negen miljard in de zakken van Zuckerberg & Co verdween. Maar al na de eerste beursdag stapelden de problemen zich op voor Zuckerbergs geestenkindje.

Rommelige beursgang

Op 18 mei van dit jaar was het dan eindelijk zover: de langverwachte beursgang van het sociale netwerk Facebook. Met de befaamde beursgong werd op Wall Street het startsein gegeven voor de aankoop van het aandeel voor 38 dollar per stuk.

Maar het werd een rommelige IPO voor Facebook. De eerste handel van aandelen kwam door technische problemen en een Nasdaq-storing traag op gang, wat ten koste ging van veel transacties en geld. Beleggers die in eerste instantie aandelen wilden kopen konden pas in een later stadium Facebook-aandelen krijgen. Toen was de prijs voor een aandeel natuurlijk al flink opgelopen, want in de eerste tien minuten werden er 22 miljoen opties verhandeld. Door deze technische problemen op de eerste dag werd het een dramatische beursgang voor Facebook. Toen de kruitdampen waren opgetrokken werd de schade duidelijk. Woedende handelshuizen claimden vervolgens miljoenen van Facebook en de banken, wegens misgelopen inkomsten.

Vaag

Maar de gifbeker was nog niet leeg. In de twee maanden erna kelderde het aandeel tot een dieptepunt. Op 27 juni was het Facebook-aandeel 25 procent gezakt en was het nog maar 24 dollar waard. Waarom? Veel beleggers schrokken van de vage antwoorden van Facebook op de vraag hoe het bedrijf denkt inkomsten te genereren.

Met een bereik van inmiddels meer dan een miljard moet Facebook het vooral hebben van advertentie-inkomsten. En juist daar hebben de beleggers geen vertrouwen in. Die zien advertenties niet als stabiele inkomstenbron. Immers de grootste sponsor van Facebook (General Motors) trok haar steun in, omdat ze niet tevreden waren over effectiviteit van de advertenties op Facebook. Andere grote sponsors volgden het voorbeeld van GM.

'Inkomsten uit advertenties zijn natuurlijk wel belangrijke inkomstenbronnen voor Facebook', zegt Online Marketeer Alex Vermeulen. 'Facebook heeft een lastige klus aan het bedenken van een goed verdienmodel. Dat komt mede omdat zij in het begin hun diensten gratis aanboden (het zogeheten freemium-businessmodel), men zal nu niet meer betalen voor iets wat ze vroeger gratis mochten uitvoeren. Ik zie daarom geen heil in abonnementskosten of kosten voor het versturen van foto’s en video’s. Facebook kan een voorbeeld nemen aan Xbox-live, daar kan je gamen, maar op het moment dat je met vrienden online wil spelen moet je betalen. Facebook kan zoiets ook', aldus Vermeule.

Gedupeerden

Inmiddels kunnen we spreken van een soort World Online light, de internetprovider die 17 maart 2000 naar de beurs ging. Dat bedrijf was toen nog goed voor 12 miljard. Twee dagen later was alles bijna verdampt. 

Het is het horrorscenario voor Facebook. Inmiddels is het aandeel tijdens het schrijven van dit artikel nog maar 18,70 dollar waard, een halvering in drie maanden tijd.

Nederlandse beleggers vluchten het zinkend schip dan ook halsoverkop. Helaas kost dat miljoenen voor sommige pensioenfondsen. Zo hebben de gedupeerde fondsen APG en PGGM ieder 12 miljoen verloren aan de beursgang van Facebook. Veel meer dan Shell, Rabobank, Robeco en Delta Lloyd die voor mindere bedragen het schip ingingen. 

Ook elders in Europa werd de beursgang van Facebook een financiële strop. De Zwitserse USB verbond zichzelf voor 290 miljoen euro aan Facebook. De bank staat inmiddels onder veredelde curatele.

Het volgende ijkpunt staat dus alweer voor de deur. Vanaf deze herfst kunnen Facebook-medewerkers namelijk hun eigen aandelen verkopen. Heel wat werknemers bij Facebook krijgen een deel van hun salaris in opties. 

Deze honderden miljoenen aandelen bepalen grotendeels het toekomstperspectief van Facebook. Volgens Zuckerberg hoeven de medewerkers zich echter helemaal geen zorgen te maken. Hij rekent er namelijk op dat de aandelenkoers de komende maanden omhoog zal gaan. Het is voor hen en alle Facebook-gebruikers niet te hopen dat de geschiedenis zich herhaalt.