Interview: Scrum komt op in Nederland

Scrum is voor het grootste deel van werkend Nederland een hele andere manier van werken. Veel mensen zijn niet op de hoogte van deze techniek en weten dus ook niet dat het maken van een product vele malen sneller gaat door gebruik te maken van Scrum. Maar wat is Scrum precies en hoe werkt het? Michael Franken, oprichter van Zilverline en één van de twee gecertificeerde Scrum-trainers in Nederland, legt het uit.

Bij Scrum zeg je: “We hebben een bepaald doel en daar werken we aan als team”', begint Michael. 'Je maakt een team van mensen die je echt nodig hebt en die zet je bij elkaar op hetzelfde moment.' De manier van werken komt af van Toyota in de jaren tachtig. Zij wilden een flexibele, holistische strategie om producten te ontwikkelen. In de jaren negentig werd dit verder ontwikkeld door Jeff Sutherland en Ken Schwaber. Scrum is een hele andere manier van werken voor veel ondernemers en werknemers. Waar je vroeger vaak begon met het ontwerpen van een product en het vervolgens (na vele feedback-rondes) liet ontwikkelen om het daarna pas te testen, werk je met Scrum parallel aan elkaar. Een product wordt dus tegelijkertijd ontworpen, ontwikkeld en getest. 'Je kunt veel sneller naar de markt', vertelt Michael. 'Veel ondernemers worden een beetje moe van it-projecten. Het duurt altijd erg lang, het product is er altijd te laat en is vaak niet wat je wilt. Met Scrum ontwikkel je het product iteratief. Je kunt binnen twee weken je product op de markt hebben en dan kijk je wat er gebeurt.' Dit betekent dat er altijd nog wijzigingen aan het product nodig zijn, zelfs al is dit al live. Dankzij de andere manier van werken is dit geen probleem, maar juist de uitdaging. Om samen met de opdrachtgever continu te kunnen bijsturen op basis van het gedrag van gebruikers.

Kleine teams zijn productiever

'Voor elk project maak je teams van maximaal acht mensen.' Waarom niet meer? 'Als je bij een team van zes mensen iemand toevoegt, dan zie je nogal eens dat het sneller gaat. Maar bij acht of negen man loopt een project niet sneller. Je bent veel langer bezig met feedback geven, vergaderingen en overdrachten', legt Michael uit. 'Scrum is ontwikkeld door te kijken naar projecten die heel goed gaan, en dat is met kleine teams.' Zo'n team zit elke dag in een gezamenlijke ruimte, bijvoorbeeld een teamruimte. De ochtend begint met een 'standup meeting', waarbij het werk gesynchroniseerd wordt. Vervolgens wordt er aan het product gewerkt, maar dat is zeker niet het belangrijkste van het werk. 'Bij scrum is het belangrijk dat je aan het einde van een sprint iets af hebt wat live kan. Hier moet je heel veel voor testen', aldus Michael. 'Er worden net zoveel testen gemaakt als dat er code geschreven wordt, maar dat is ook nodig.' Het testen van het product hoeft echter niet veel tijd te kosten, je kunt dit automatiseren. Maar ook ligt het aan je manier van werken. 'Als je twee weken lang een sprint hebt en je loopt de kantjes ervan af, dan heb je aan het einde nog niets. Door heel erg te focussen op kwaliteit kun je heel snel werken.' Met een sprint wordt er bedoeld dat je een paar weken hard werkt om het product af te krijgen. 'Je probeert alles in een zo kort mogelijke tijd te maken, zodat je meteen feedback uit de markt krijgt. Maar in kleine stappen iets maken dat werkt, dat is de kunst.'

Zilverline

In 2007 richtte Michael zijn bedrijf Zilverline op. 'Ik wilde ondernemend Nederland duidelijk maken dat het heel belangrijk is om software te maken voor mensen. Ik noem het wel eens Kapitaal 3.0: het omzetten van ideeën in software. Dat is geen kostenpost.' Vanuit Zilverline worden er ook trainingen gegeven in Scrum. 'Ongeveer acht jaar geleden kreeg ik mijn certificatie als Scrum-trainer. Met Jeff Sutherland, de bedenker van Scrum, heb ik de trainingen opgezet.' Zijn die trainingen dan wel nodig? Zo moeilijk lijkt het in principe niet, zullen veel ondernemers denken. 'Scrum is net zo gemakkelijk als schaken', legt Michael uit. 'De regels uitleggen is gemakkelijk, maar daarna begint het pas.' Wat moet er dan precies gebeuren om Scrum te gebruiken? 'Het is belangrijk dat je anders leert denken over software. Je moet inzien dat je vijf keer per dag naar productie kan gaan. Er is een vergelijking met Gordon Ramsey die ik wel aardig vindt: hij komt de keuken in en gaat niet eerst staan uitleggen wat hij wil gaan maken, maar pakt de pannen en begint. Door anders te kijken, kleinere teams te maken en je focus nauw te maken, kun je in drie tot vier weken een product af hebben waar je eerst een jaar over sprak.'

Wordt het ook gebruikt?

Scrum wordt steeds meer door diverse branches gebruikt. Waar Michael tien jaar geleden nog met name e-commerce-ondernemingen bij zijn trainingen zag, zijn er nu steeds meer soorten ondernemingen die overstappen. 'Ik geef al een jaar of tien Scrum-trainingen. Vroeger was dat vooral aan bedrijven als Nu.nl en Vakantieveilingen.nl. Ahold was er ook vroeg bij, zij doen dit al heel lang voor Albert Heijn. Maar de laatste twee jaar zie ik ook steeds meer verzekeraars en banken die Scrum gaan gebruiken.'

Michael Franken
[block]Michael Franken is de oprichter van het it-bedrijf Zilverline en AgileHolland, en één van de founding fathers van Scrum in Nederland. Michael is één van de twee gecertificeerde Scrum-trainers in Nederland en met zijn bedrijf Zilverline geeft hij hier trainingen in. Daarnaast schreef hij het boek Scrum voor Dummies en is hij spreker over dit onderwerp. Verder is hij adviseur en docent bij de masteropleiding software engineering aan de Universiteit van Amsterdam.[/block]
Interview: Scrum komt op in Nederland
We gingen in gesprek met Michael Franken, oprichter van Zilverline en één van de twee gecertificeerde Scrum-trainers in Nederland.