Hoe gezichtsherkenning zowel voor als tegen onze privacy kan werken

Joël van Vugt
Iedereen kan het rijtje met belangrijke identiteitsstukken zo opnoemen: naam, adres, geboortejaar, paspoort, rijbewijs, Digi-D en ga zo maar verder. Het is soms nu al een hele klus om al die kenmerken veilig te houden en misbruik te voorkomen. De komende jaren zal dit lijstje nog wat verder worden uitgebreid. In veel paspoorten zitten nu al vingerafdrukken. Maar dat is niets vergeleken met de impact die gezichtsherkenning zal hebben.

Ethiek in plaats van technologie

De technologie begint inmiddels aan te komen op een punt waarbij het niet langer meer gaat om de vraag wat er ook mogelijk is. Het gaat inmiddels veel om de principiële vraag wat er geoorloofd is. Waar trekken we met z'n allen, als maatschappij een grens. Nu geldt dit natuurlijk op veel meer gebieden waar technologie nieuwe mogelijkheden biedt. Denk maar aan zaken als embryoselectie of Crispr-cas baby`s. Gezichtsherkenning leidt ook nu al tot gelijkwaardige ethische vragen. Het bijzondere van gezichtsherkenning is namelijk dat het zowel gebruikt kan worden om je identiteit te beschermen, als om er inbreuk op te maken.

Inloggen met je gezicht

Het gezicht biedt een aantal unieke kenmerken die jou kunnen onderscheiden van die andere 7 miljard mensen op aarde. Door biometrische technieken is het mogelijk om met veel detail een scan van je gezicht op te slaan, waardoor je die kan gebruiken in plaats van je gebruikelijke wachtwoord en gebruikersnaam. Een veel veiligere inlogmethode waarmee je het gevaar van hackers een heel eind omlaag brengt. Inmiddels zijn er een aantal fabrikanten die ermee experimenteren. Zo kun je op de Iphone X gebruik maken van Face ID, waarmee je gezichtsherkenning gebruikt om mee in te loggen.

Nog niet volmaakt

Ook andere fabrikanten experimenteren hiermee, maar uit onderzoek blijkt dat hun technologie op dit moment nog een heel stuk minder veilig is. De camera is makkelijk te foppen met een nephoofd. De komende jaren wordt hier ongetwijfeld nog een stuk meer in geïnvesteerd. De vraag is er namelijk wel degelijk.

LEES OOK: Is de vingerafdrukscanner echt zo veilig als we denken?

Surveillance

En die is er overigens niet alleen bij bedrijven. Ook overheden zijn zeer geïnteresseerd in de mogelijkheden van gezichtsherkenning voor surveillance. Het verst gaat de Chinese overheid. Die experimenteert inmiddels naar hartelust met gezichtsherkenning. Het idee daarachter is om de totale Chinese bevolking op die manier te kunnen registreren, te volgen én te controleren.

Puntensysteem

In een eercultuur als China is Naming and Shaming daarvoor erg geschikt. Loop je als voetganger door het rode licht, dan wordt er een foto van je gemaakt, waarna die op grote digitale billboards aan het publiek wordt getoond. Bovendien bestaan er plannen voor een puntensysteem. Bega je een overtreding, dan verlies je een punt. Scoor je teveel minputen, dan verlies je bijvoorbeeld je baan, uitkering, of zorgverzekering. De mogelijkheden voor gezichtsherkenning zijn dus legio. De techniek is er inmiddels. Maar het laatste woord over de gebruiksmogelijkheden ervan is zeer zeker nog niet gezegd.