SOS: jong digitaal en technisch talent gezocht!

Bart Remmers
Het mag en kan geen verrassing heten: het bedrijfsleven schreeuwt om vers talent dat het liefst per direct aan de slag kan binnen de ICT-sector en techniek in het algemeen. Als we sommige media moeten geloven lijkt dat een onmogelijke missie, maar is dat wel zo? Want er gloort behoorlijk wat hoop aan de einder. En mochten de studenten van nu nog twijfelen, dan probeert de BV Nederland hen op diverse manieren over de digitale streep te trekken.

Een van de slimme manieren om jongeren te stimuleren na hun studie aan de slag te gaan op het digitale en technische vlak, zijn de Digital Economy Days. Tijdens deze dagen bieden Samsung en de Faculteit Economie en Bedrijfskunde (FEB) van de UvA studenten de kans theorie en praktijk met elkaar te verbinden ter voorbereiding op een carrière in de digitale economie.

44 procent van de studenten die deelnemen aan de Digital Economy Days (de meest recente editie vond in april plaats) wil al in het tweede jaar van de studie in contact komen met het bedrijfsleven. Ze verwachten daarmee beter te zijn voorbereid op hun eerste baan in de nieuwe digitale economie, zo blijkt uit een realtime-onderzoek onder de studenten. De economie digitaliseert en data spelen een steeds crucialere rol. Hierdoor groeit de vraag naar professionals met digitale skills en een groot probleemoplossend vermogen.

Vraag en aanbod

De nieuwe digitale economie leidt tot een enorme vraag op de arbeidsmarkt naar mensen met wetenschappelijke kennis, digitale skills én soft skills. Bij de FEB is er daarom binnen het curriculum veel aandacht voor onder meer analytische vaardigheden, kritische reflectie, communiceren, onderhandelen en presenteren. Net-afgestudeerden moeten zich vervolgens in de werkpraktijk verder ontwikkelen. Om het aanbod op de arbeidsmarkt beter te laten aansluiten op de vraag zijn bedrijven zoals Samsung, Atos en VodafoneZiggo graag bereid studenten te helpen hun professionele vaardigheden nader te ontwikkelen. Dit doen zij door de economie- en bedrijfskundestudenten cases, workshops en andere mogelijkheden aan te bieden om theorie en praktijk tijdens de studie te verbinden.

Tijdens de Digital Economy Days staan workshops en interactieve sessies op het programma over onder andere kunstmatige intelligentie, privacy en cybersecurity, blockchain en personal branding. Ook kunnen de studenten in gesprek met medewerkers van verschillende bedrijven over hoe zij zich optimaal op hun eerste baan kunnen voorbereiden.

Brainport Eindhoven

Ook Den Haag en gemeenten doen steeds beter hun best ICT-talent te trekken en te behouden, vooral steden waar techniek een motor van de economie is. Goed voorbeeld is Eindhoven. Het kabinet maakte dit voorjaar bekend 130 miljoen euro te investeren uit de regio-envelop in het vestigingsklimaat van Brainport Eindhoven.

De bijdrage is incidenteel, maar mondt uit in een Regio-Deal die voor het zomerreces klaar is en die gekoppeld is aan de Brainport Nationale Actieagenda. Daarmee werken Rijk en Brainport Eindhoven de mainportstatus uit en werken samen aan de opgaven van deze regio en de bijdragen van Brainport Eindhoven aan Nederland.

Voorzieningenniveau

De focus van de uit te voeren projecten zal liggen op het aantrekken, opleiden en behouden van technisch talent op alle onderwijsniveaus en het realiseren van innovaties met maatschappelijke impact. Daarnaast gaat het om het versterken van culturele, maatschappelijke en sportvoorzieningen en het vergroten van de leefbaarheid in stad en regio voor de bestaande bevolking.

De regio zelf investeert 240 miljoen euro, als die bijdrage niet wordt gehaald, daalt de rijksbijdrage uit de regio envelop evenredig. Een deel van het geld is bestemd voor fotonica en  wordt ingezet voor het opzetten van een Nationaal Masterplan Fotonica, waarbij ook Overijssel en Gelderland worden betrokken.

Het kabinet ziet Brainport Eindhoven als een economisch kerngebied van nationale betekenis. Met een concentratie van kennisintensieve maakindustrie is deze regio aanjager van de innovatie in de Nederlandse hightech sector. De regio kent met 2 miljard euro de hoogste private uitgaven aan R&D (Technisch Weekblad), met 4,9 procent de grootste economische groei in 2017 (ING) en de stad Eindhoven heeft met  22.6 patenten per 10,000 inwoners de hoogste patent-dichtheid ter wereld (OECD).

Belangrijke stap

Burgemeester John Jorritsma van Eindhoven, voorzitter van de Stichting Brainport, ziet de bijdrage van het Rijk als een forse investering: 'Het draagt flink bij aan het aantrekken, opleiden en vasthouden van talent, het versterkt ons voorzieningenniveau en realiseert innovaties met maatschappelijk impact, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheidszorg en mobiliteit. Maar belangrijker nog, ik zie hierin een bevestiging dat het Rijk een langdurige relatie met ons wil aangaan. Met de Brainport Nationale Actieagenda en de propositie regio envelop hebben we een aanbod gedaan. We hebben niet onze hand opgehouden, maar uitgestoken. Die is nu met beide handen aangenomen. Echt een héél belangrijke stap. Voor Brainport Eindhoven, voor de Nederlandse economie.'

RightBrains, een kennis- en carrièreplatform voor vrouwen in het digitale werkveld, introduceerde recent een gids die vrouwen een breder perspectief biedt op een carrière in de digitale technologie. Met deze Career Guide wil RightBrains het vrouwelijk talent inspireren en informeren in hun carrièretraject om zo het gat tussen de huidige vraag naar digitaal talent en het aanbod te verkleinen. De gids laat aan de hand van praktijkvoorbeelden zien dat een carrière in de digitale technologie juist nu in deze periode van digitale transformatie, zo goed voor vrouwen is weggelegd.

RightBrains Career Guide

De RightBrains Career Guide geeft informatie over technologietrends en over de mogelijkheden die deze bieden voor een carrière. Daarnaast zijn er verhalen te vinden van ondernemers in het digitale werkveld en praktijkervaringen van vrouwen in verschillende fasen van hun carrière.

Een groot aantal bedrijven waaronder Nationale Nederlanden, Cisco, Oracle, Rabobank, SAP, Conclusion, APG, Stater, Landal Greenparks, BearingPoint, Anderson MacGyver, CBR, KPN, RoyalFloraHolland en TomTom hebben aan de totstandkoming bijgedragen. 

Geke Rosier, oprichter van RightBrains: 'In de Career Guide laten we zien hoe juist vrouwen met hun talenten een rol kunnen spelen in de digitale transformatie. Zo’n gids bestond nog niet en we denken hiermee in een duidelijke behoefte te voorzien door carrièremogelijkheden concreet te maken met voorbeelden uit de praktijk. Ons doel is nu om elk jaar een nieuwe versie van de gids uit te brengen. Door de vele voorbeelden en praktische informatie over het digitale werkveld is de gids ook nuttig voor docenten, mentoren en ouders.'

Meiden kiezen steeds vaker voor techniekonderwijs

Meisjes op havo, vwo en mbo kiezen vaker dan tien jaar geleden voor een technische richting.

Op het vmbo en het hoger onderwijs steeg het percentage meisjes dat voor een technische richting koos licht. Technische opleidingen zijn nog steeds het meest populair bij jongens. Dat blijkt uit CBS-cijfers over het schooljaar 2017/’18. In het schooljaar 2006/’07 koos 2 procent van de havo-meisjes en 6 procent van de vwo-meisjes voor Natuur en Techniek, waarbij wiskunde b, natuur- en scheikunde verplicht zijn. In 2017/’18 was dit toegenomen tot respectievelijk 10 procent en 28 procent. 

Vakkenpakket

Deze stijging werd ingezet in het schooljaar 2007/’08, toen de vernieuwde tweede fase werd ingevoerd. Hierdoor werd het eenvoudiger om de profielen Natuur en Techniek én Natuur en Gezondheid te combineren in een vakkenpakket. Vooral meisjes in het vwo kozen na de invoering van de vernieuwde tweede fase voor zo’n dubbelprofiel.

Natuur en Techniek is nog steeds het populairst bij jongens. Ook jongens kozen de afgelopen tien jaar vaker voor dit profiel, maar het verschil met de meisjes is kleiner geworden.

1 op de 10 mbo-meisjes haalt techniekdiploma

Sinds het schooljaar 2010/’11 halen meisjes op het mbo steeds vaker een technisch diploma. Toen deed 6 procent van de meisjes op het mbo zo’n opleiding en dit groeide naar 11 procent in 2015/’16. Vervolgens daalde het naar 10 procent een jaar later. Bij de jongens daalde dit aandeel juist van 46 procent (schooljaar 2010/’11) naar 41 procent (2016/’17).  

Vrouwentekort in techniek

De Nederlandse techindustrie bestaat maar voor 15,56 procent uit vrouwen. Met 18,7 procent heeft ons land bovendien het op zes na laagste percentage vrouwelijke STEM-afgestudeerden.

Dat blijkt uit de 2018 Vrouwen in Tech Index van het tech-carrièreplatform Honeypot. Portugal, de Verenigde Staten en Letland bieden de beste kansen voor vrouwen in tech. De inkomensongelijkheid tussen mannen en vrouwen is er binnen de techsector 6 tot 7 procent lager dan de overall inkomensongelijkheid.

In de VS verdienen tech-vrouwen het meest

In de Verenigde Staten verdienen vrouwen in tech het meest, namelijk €70.153,- op jaarbasis. Het wordt gevolgd door Ierland (€49.052,-) en Zwitserland (€47.814,-). Bulgarije heeft het hoogste percentage vrouwen in tech; 30 procent. Het wordt op de voet gevolgd door Australië (28 procent) en Roemenië (26 procent).

'Met een overall inkomensverschil tussen mannen en vrouwen van 16,1 procent is het in Nederland beter gesteld met de economische gelijkheid dan in Duitsland, het VK en de VS', vertelt Emma Tracey, medeoprichtster van Honeypot.

Ongelijkheid op onderwijsniveau aanpakken

'Daar staat tegenover dat binnen de techindustrie maar 15,56 procent vrouw is. Nederland heeft met 18,7 procent het op zes na laagste percentage vrouwelijke STEM-afgestudeerden (STEM staat voor Science Technology Engineering Math), wat aangeeft dat de ongelijkheid binnen de techindustrie op onderwijsniveau aangepakt moet worden om de gelijkheid voor de volgende generaties te verbeteren. De regering kan daarbij een voorbeeld nemen aan Amerikaanse programma’s zoals ‘Girls Who Code’, die vrouwen al op jonge leeftijd inspireren en leren programmeren.'

afbeelding van Bart Remmers
Door: Bart Remmers

Bart Remmers | Redacteur

Bekijk alle artikelen van Bart