Wat is er gebeurd met Windows (smart)phone?

Even terug in de tijd

Om een goed antwoord te kunnen geven op deze vraag duiken we eerst even de geschiedenis in. Want hoe zat het ook alweer? 

De allereerste mobiele telefoon had het formaat van een baksteen en lag dus niet zo lekker in de hand. Het was een kostbaar toestel van fabrikant Motorola dat bovendien eindeloos aan de lader hing. Als je naar een film kijkt die rondom het jaar 1983 is uitgebracht, is de kans groot dat je er nog een voorbij ziet komen. 

Een toestel dat de meeste van ons zich nog goed kunnen herinneren is de Nokia 3310. Deze mobiele telefoon was rond de eeuwwisseling erg populair vanwege het compacte formaat en de ingebouwde spelletjes.

Een toestel dat de meeste van ons zich nog goed kunnen herinneren is de Nokia 3310. Deze mobiele telefoon was rond de eeuwwisseling erg populair vanwege het compacte formaat en de ingebouwde spelletjes. En er was de BlackBerry: vooral gericht op het bedrijfsleven, met e-mail en agenda als doorslaggevende functie. De eerste BlackBerry (de 850) verscheen al in 1999 – nog geen smartphone zoals we die nu kennen, maar wel hét begin van het “altijd bereikbaar” werken.

De BlackBerry maakte e-mail en agenda mobiel en werd zo een zakelijke killerfeature, lang vóór de app-economie.

In 2007 kwam de eerste generatie iPhone op de markt en veranderde de markt definitief. Touch werd de norm, apps werden het ecosysteem en “telefoon” werd ineens een compleet platform. Microsoft had toen al mobiele ambities (Windows Mobile op PDA’s), maar pas begin jaren 2010 kwam er een echte herstart voor consumenten: Windows Phone (later gevolgd door Windows 10 Mobile). In februari 2011 kondigden Nokia en Microsoft hun partnership aan; in oktober 2011 volgden de eerste Lumia’s op Windows Phone (Lumia 800/710).

De belangrijkste momenten op een rij, zodat je de rest van het verhaal makkelijk kunt plaatsen:

• 1999: BlackBerry verschijnt (zakelijk: e-mail/agenda als killerfeature) 
• 2007: iPhone zet touch + ecosysteem op de kaart 
• 2010: Windows Phone verschijnt als Microsofts “herstart” op mobiel 
• februari 2011: Nokia en Microsoft kondigen hun strategische partnership aan 
• oktober 2011: Nokia presenteert de eerste Lumia’s op Windows Phone (Lumia 800/710) 
• 2017: Microsoft geeft aan dat nieuwe features/hardware geen focus meer zijn 
• 10 december 2019: Windows 10 Mobile end-of-support 
• 21 oktober 2024: Surface Duo 2 support eindigt 
• Februari 2025: Store/apps op Windows 10 Mobile werken in de praktijk steeds minder (volgens meldingen van gebruikers/techsites)

Met die tijdlijn in het achterhoofd wordt ook duidelijk waarom het bij Windows Phone zo vaak draait om één woord: ecosysteem.

Een Nokia-toestel met Windows Phone-tegelinterface liet een herkenbaar ontwerp zien, maar had te weinig app-ecosysteem om blijvend door te breken.

Besturingssystemen: waarom Windows Phone zo lastig momentum kreeg

We weten nu dat de start van de Windows-smartphone lang op zich liet wachten. Er waren veel plannen en voornemens die telkens weer moesten worden aangepast en uitgesteld. En eigenlijk is dat zo gebleven. Een vorm van besluiteloosheid, zo lijkt het wel, die ervoor heeft gezorgd dat de besturingssystemen van Apple (iOS) en Android veel makkelijker waren in het gebruik en ook veel beter en sneller werden doorontwikkeld.

Dat klinkt als een managementsamenvatting, maar je zag het vooral terug op straat: iOS en Android schoten vooruit in tempo, modellen en vooral apps. Windows Phone had een eigen smoel (die tegelinterface werd door veel gebruikers juist gewaardeerd), maar het platform bleef worstelen met de app-kloof. En precies daar zit de valkuil: zonder apps haken gebruikers af – en zonder gebruikers haken ontwikkelaars af. 

Geïntroduceerd, maar snel achterlopend

De eerste iPhone had een touchscreen dat meteen door de gebruikers werd omarmd. Het toetsenbordje van de BlackBerry was toen ineens ouderwets, ook al zijn er nu nog steeds gebruikers die niet meer zonder kunnen.  BlackBerry bleef als merk nog een tijd relevant, maar verschoof uiteindelijk richting Android. Een symbolisch kantelpunt was de BlackBerry Priv: het eerste BlackBerry-toestel dat standaard op Android draaide (2015).

iOS en Android zijn nu de bekendste en meest gebruikte besturingssystemen en de app-ontwikkelaars zijn daarbij massaal aangehaakt.

iOS en Android boden steeds meer goed werkende apps – en dat is voor de meeste mensen doorslaggevend. Steeds meer modellen kwamen er op de markt. Was je bezig met het vergelijken van toestellen, sim only of mobiele abonnementen, dan kwam je zelden uit op een Windows Smartphone. Je hoorde er ook steeds minder over. Microsoft liep telkens achter de feiten aan in de smartphone-wereld, hoe interessant het idee op papier soms ook was. 

Waarom Windows Phone het uiteindelijk niet redde:
 

• App-gap: zonder apps geen gebruikers, zonder gebruikers geen apps 
• Momentum: iOS/Android zaten in een versnelling waar Microsoft niet meer in kwam 
• Hardwarekeuze: minder modellen in minder prijsklassen = minder bereik 
• Ontwikkelaarsfocus: iedereen bouwt waar de massa zit 
• Microsoft-strategie: diensten op iOS/Android werden belangrijker dan een eigen OS

Dat klinkt hard, maar zo werken platformmarkten: zonder apps haken gebruikers af, en zonder gebruikers haken ontwikkelaars af. Microsoft koos uiteindelijk ook expliciet voor het uitbouwen van zijn diensten op iOS en Android in plaats van een eigen mobiel OS.

2017–2019: van “geen focus meer” naar het officiële eindpunt 

In 2017 gaf Windows-topman Joe Belfiore aan dat nieuwe features en nieuwe hardware voor Windows 10 Mobile niet langer de focus waren. Microsoft bouwde zijn diensten liever door op iOS en Android. Dat werd destijds vooral duidelijk via Belfiore’s reacties op X/Twitter (en de berichtgeving daarover), niet via een groot persmoment. 

Het definitieve slot kwam op 10 december 2019: Windows 10 Mobile bereikte end-of-support. Vanaf dat moment kwamen er geen security-updates en officiële ondersteuning meer.

Op papier kon je het platform daarna nog een tijd blijven gebruiken, maar in de praktijk geldt: zonder updates en zonder levend ecosysteem wordt het een aflopende zaak. 

2026: de Microsoft Store werkt voor veel Windows 10 Mobile-gebruikers niet meer (goed)

En dat “aflopende” werd al in 2025 pijnlijk zichtbaar. In februari 2025 meldden meerdere bronnen dat de Microsoft Store op Windows 10 Mobile niet meer goed functioneert. Met andere woorden: zelfs als je nog een toestel hebt dat prima opstart, wordt apps installeren of updaten ineens een probleem.

Van de Windows-smartphone naar de Microsoft Surface Duo (Android)

De strategie van Microsoft is veranderd. In plaats van Windows op je telefoon kwam er later – aan het begin van het jaar 2021 – een opvallend alternatief: de Surface Duo, een toestel met twee schermen dat draait op Android. Daarmee verschoof de focus naar hardware op Android, mét toegang tot het app-ecosysteem waar de meeste gebruikers op leunen. Het lijkt erop dat Microsoft daarmee uiteindelijk ook erkende dat app-keuze voor veel gebruikers de doorslaggevende factor is.

Dit toestel werd gepositioneerd als alternatief voor telefoons met een opvouwbaar scherm, maar werkt in de praktijk vooral als dual-screen: twee losse schermen naast elkaar. Tussen de schermen zit een rand, waardoor het beeld niet vloeiend doorloopt maar wordt onderbroken. Toch is dat voor dit concept niet per se een probleem: het voelt eerder als “twee schermen in je hand” dan als één groot flexibel paneel.

De start van deze lijn was wisselend: het idee was onderscheidend, maar er was ook kritiek op prijs, camera’s en kinderziektes. Later verscheen er een tweede versie (Surface Duo 2), met onder meer betere camera’s en 5G. Alleen: ook dit hoofdstuk is inmiddels afgesloten.

Surface Duo: interessante poging, maar óók beëindigd

Microsofts eigen supportpagina’s zetten inmiddels zowel Surface Duo als Surface Duo 2 op “end-of-servicing”: geen nieuwere Android-versies en geen security-updates meer.

Voor de Duo 2 wordt daarnaast breed genoemd dat alle support eindigde op 21 oktober 2024.

Wat betekent dat nu voor de Windows Phones?

Kort gezegd: Windows-smartphones zijn niet “slapend”, maar echt voorbij. Microsoft zet al jaren in op zijn apps en diensten op iOS en Android, in plaats van op een eigen mobiel OS. En als je nog een Windows-telefoon in een la hebt liggen – of ’m zelfs nog gebruikt – dan is het goed om te beseffen dat het niet alleen om “geen updates” gaat. Ook onderdelen eromheen vallen weg: de Store die niet meer meewerkt, apps die niet meer te installeren zijn, en diensten die langzaam stoppen met ondersteunen. 

Heb je nog een Windows-telefoon? Dit is verstandig

Gebruik je er nog één (of ligt er eentje in de la)? Dan is dit goed om in het achterhoofd te houden:
 

• Reken niet meer op security-updates of een betrouwbaar ecosysteem 
• Gebruik ’m liever niet meer voor bankieren, 2FA of wachtwoord-apps 
• Zet foto’s/contacten/agenda over naar een modern toestel (iOS/Android) zolang synchronisatie nog werkt. 
• Zie het apparaat als legacy: prima als nostalgie/backup, maar niet als “veilig dagelijks toestel”. 
• Zakelijk: uitfaseren in plaats van “nog even doorrollen”, juist omdat apps en Store-functionaliteit kunnen wegvallen. 

Voor gevoelige zaken zoals bankieren, tweestapsverificatie of wachtwoordapps wil je kunnen vertrouwen op actuele beveiligingsupdates én een werkend app-ecosysteem. Dat is precies wat Windows 10 Mobile niet meer kan bieden sinds end-of-support, zeker nu de Store in 2026 hapert.